Suszenie drewna jesionowego wymaga dwuetapowego procesu łączącego wstępne sezonowanie naturalne na wolnym powietrzu do wilgotności około dwudziestu procent oraz końcowe suszenie komorowe do poziomu osiem-dziesięć procent. Jesion jest drewnem twardym, podatnym na pękanie i paczenie, dlatego proces ten wymaga precyzyjnej kontroli temperatury, stopniowego obniżania wilgotności powietrza oraz zapewnienia odpowiedniej cyrkulacji wewnątrz sztapla.
Właściwości drewna jesionowego wpływające na proces suszenia
Jesion wyniosły charakteryzuje się wysoką gęstością oraz wyraźnym podziałem na drewno twardzielowe i bielaste. Zwięzła struktura włókien sprawia, że woda oddawana jest ze środka materiału wolniej niż z warstw zewnętrznych. Ta cecha fizyczna powoduje ryzyko powstawania znacznych naprężeń wewnętrznych podczas zbyt gwałtownego odparowywania wilgoci, co prowadzi do nieodwracalnych uszkodzeń tarcicy.
Współczynnik skurczu jesionu w kierunku stycznym jest znacznie wyższy niż w kierunku promieniowym. Różnica ta sprawia, że niewłaściwy przebieg obróbki cieplno-wilgotnościowej skutkuje deformacją desek oraz powstawaniem pęknięć czołowych. Ponadto jesion zawiera znaczne ilości substancji ekstrakcyjnych, które w podwyższonej temperaturze mogą wchodzić w reakcje chemiczne i powodować niepożądane zmętnienia lub przebarwienia powierzchni.
Punkt nasycenia włókien w drewnie jesionowym przypada na wilgotność wynoszącą około trzydzieści procent. Powyżej tego progu woda znajduje się w przestrzeniach międzykomórkowych i jej usuwanie nie wywołuje zmian wymiarowych. Dopiero odparowanie wody związanej ze ścian komórkowych rozpoczyna proces kurczenia się materiału, wymagając szczególnej ostrożności w dawkowaniu ciepła i wilgoci.
Prawidłowy pomiar wilgotności początkowej i końcowej jesionu
Przed rozpoczęciem procesu należy dokładnie zmierzyć wilgotność oporową lub pojemnościową za pomocą profesjonalnego wilgotnościomierza do drewna. Pomiary wykonuje się w kilku miejscach deski, uwzględniając zarówno strefę przypowierzchniową, jak i rdzeń elementu. Świeżo ścięte drewno jesionowe wykazuje wilgotność początkową w granicach od pięćdziesięciu do nawet osiemdziesięciu procent w zależności od pory pozyskania.
Najdokładniejszą metodą weryfikacji stanu nawodnienia pozostaje metoda susarkowo-wagowa, polegająca na ważeniu próbki przed i po całkowitym odparowaniu wody w temperaturze stu pięciu stopni Celsjusza. Docelowa wilgotność końcowa zależy od przyszłego przeznaczenia materiału i wynosi od sześciu do ośmiu procent dla meblarstwa wewnętrznego oraz do dwunastu procent dla zastosowań zewnętrznych.
Niedokładne określenie wilgotności wyjściowej skutkuje błędnym doborem programu suszarniczego i grozi uszkodzeniem całej partii surowca. Próbki kontrolne powinny być pobierane z desek o największej gęstości oraz grubości, ponieważ to one wyznaczają najwolniejsze tempo oddawania wody. Regularny monitoring masy próbek w trakcie cyklu pozwala na bieżąco korygować parametry mikroklimatu komory.
- Wybór reprezentatywnych desek z różnych części sztapla do ciągłego monitorowania.
- Wykonywanie pomiarów na głębokości równej co najmniej jednej trzeciej grubości materiału.
- Odrzucanie wyników uzyskanych w bezpośrednim sąsiedztwie sęków oraz pęknięć.
Przygotowanie tarcicy jesionowej do procesu suszenia
Odpowiednie przygotowanie tarcicy jesionowej rozpoczyna się bezpośrednio po przetrzymaniu i przetarciu kłód na traku. Deski należy posortować pod względem grubości, szerokości oraz stopnia wadliwości, aby zapewnić jednolity przebieg oddawania wilgoci. Nierównomierna grubość elementów w jednym sztaplu uniemożliwia prawidłowe przyleganie przekładek i prowadzi do trwałego odkształcenia materiału pod wpływem ciężaru.
Czoła świeżo przetrartych desek jesionowych są najbardziej narażone na gwałtowne wysychanie, co skutkuje głębokimi pęknięciami wzdłużnymi. Aby temu zapobiec, stosuje się zabezpieczanie końców za pomocą specjalnych preparatów parafinowych, farb emulsyjnych lub żywic emaliowych. Taki zabieg ogranicza parowanie przez przekrój poprzeczny włókien, zmuszając wodę do równomiernego przemieszczania się w kierunku płaszczyzn bocznych.
Przed składowaniem powierzchnia desek powinna zostać oczyszczona z trocin, kory oraz zanieczyszczeń organicznych, które utrudniają przepływ powietrza i stanowią pożywkę dla grzybów. Pozostawienie resztek kory na krawędziach sprzyja również żerowaniu szkodników wtórnych. Właściwe wyrównanie krawędzi oraz obcięcie wadliwych zakończeń pozwala optymalnie wykorzystać przestrzeń w sztaplu oraz w samej komorze suszarniczej.
Zasady prawidłowego sztaplowania drewna jesionowego
Formowanie sztapli wymusza zastosowanie suchych przekładek dystansowych o jednakowym przekroju poprzecznym, wykonanych z gatunku drewna niepowodującego odbarwień. Przekładki układa się idealnie w pionowych liniach nad podporami legarowymi, co zapobiega wyginaniu się desek pod naciskiem wyższych warstw. Odległość między przekładkami dla jesionu o grubości pięćdziesięciu milimetrów nie powinna przekraczać sześćdziesięciu centymetrów.
Sztapel musi być ustawiony na stabilnym, wypoziomowanym podłożu odizolowanym od wilgoci gruntowej na wysokości co najmniej czterdziestu centymetrów. Najwyższą warstwę tarcicy należy dodatkowo dociążyć specjalnymi blokami betonowymi lub pasami ściągającymi. Dociążenie górnych poziomów redukuje ryzyko powstawania skręceń włókien i korowatości w strefie najwyższych desek, gdzie nacisk własny materiału jest niewystarczający.
Szerokość i wysokość sztapla wpływają na równomierność opływu powietrza wokół poszczególnych desek. Zbyt szeroki pakiet powoduje, że powietrze przechodzące przez środkowe strefy ulega wychłodzeniu i nasyceniu wilgocią, co zwalnia proces w wnętrzu pakietu. Standardowa szerokość sztapla dla jesionu wynosząca od stu dwudziestu do stu pięćdziesięciu centymetrów zapewnia optymalny bilans wymiany masy i ciepła.
Naturalne suszenie i sezonowanie jesionu na wolnym powietrzu
Sezonowanie na wolnym powietrzu stanowi kluczowy etap wstępnej obróbki drewna jesionowego, pozwalający na łagodne obniżenie wilgotności do poziomu około osiemnastu procent. Proces ten zachodzi bez nakładów energii elektrycznej, wykorzystując naturalny ruch powietrza oraz ciepło otoczenia. Czas trwania sezonowania zależy od grubości tarcicy i wynosi średnio od sześciu do dwunastu miesięcy dla desek calowych.
Wybór miejsca pod plac składowy wymaga uwzględnienia róży wiatrów oraz stopnia nasłonecznienia danej przestrzeni. Sztaple powinny być zorientowane równolegle do dominującego kierunku wiatru, co zapewnia swobodny przepływ powietrza przez kanały utworzone przez przekładki. Należy unikać miejsc zacienionych z zastoiskami wilgoci oraz terenu bezpośrednio usytuowanego w pobliżu zbiorników wodnych lub gęstej roślinności.
Świeże drewno jesionowe wystawione na działanie czynników atmosferycznych reaguje bardzo dynamicznie w pierwszych tygodniach składowania. W tym okresie zachodzi największy ubytek wody wolnej, co wymaga stałej obserwacji stanu czołowych powierzchni desek. Sezonowanie naturalne zmniejsza ryzyko późniejszego powstawania powierzchownych pęknięć hartowniczych podczas właściwego suszenia w komorach o podwyższonej temperaturze.
Ochrona drewna jesionowego przed czynnikami atmosferycznymi
Podczas sezonowania otwartego konieczne jest zabezpieczenie sztapli przed bezpośrednim działaniem opadów atmosferycznych oraz silnego promieniowania słonecznego. Do tego celu stosuje się zadaszenia wysunięte poza obrys drewna na odległość co najmniej pół metra z każdej strony. Dachy mogą być wykonane z blachy trapezowej lub płyt falistych usytuowanych z zachowaniem odpowiedniej szczeliny wentylacyjnej.
Bezpośrednie promienie słoneczne padające na nieosłonięte drewno jesionowe powodują lokalne przegrzanie powierzchni, prowadząc do powstawania siatki mikropęknięć oraz głębokich szczelin. Istotne jest również unikanie całkowitego szczelnego owijania sztapli folią, ponieważ brak wentylacji stwarza idealne mikroklimatyczne warunki dla rozwoju grzybów domowych i pleśni, które nieodwracalnie niszczą jasną barwę jesionowego drewna.
Boczne ściany sztapli usytuowane od strony przeważających wiatrów można osłonić specjalnymi siatkami cieniującymi o regulowanej przepuszczalności. Taka osłona łagodzi porywy suchego wiatru w okresie letnim, zapobiegając zbyt gwałtownemu odparowywaniu wilgoci z powierzchni tarcicy. Wzmocnienie ochrony zewnętrznej sprzyja zachowaniu stabilnego tempa oddawania wody i zapobiega powstaniu powierzchowej skorupy uszczelniającej.
Technologia komorowego suszenia drewna jesionowego
Komorowe suszenie drewna jesionowego pozwala na pełną kontrolę mikroklimatu i skrócenie czasu procesu z wielu miesięcy do kilkunastu dni. W nowoczesnych komorach konwekcyjnych proces opiera się na automatycznym sterowaniu temperaturą, wilgotnością względną powietrza oraz prędkością jego przepływu. Drobiazgowa regulacja tych parametrów zapobiega powstawaniu zbyt dużego gradientu wilgotności pomiędzy rdzeniem a zewnętrznymi warstwami deski.
Nowoczesne instalacje wykorzystują cykle nawilżania parą wodną oraz intensywnego przewietrzania w celu usunięcia naprężeń wysuszeniowych na poszczególnych etapach obróbki. Proces podzielony jest na kilka następujących po sobie faz: nagrzewanie wstępne, suszenie właściwe, wyrównywanie wilgotności oraz klimatyzację końcową. Każda faza wymaga zastosowania odmiennych ustawień programatora w zależności od aktualnego stopnia wysuszenia materiału.
Sterowanie procesem odbywa się na podstawie pomiarów dokonywanych w czasie rzeczywistym przez elektrodowe czujniki wbijane bezpośrednio w wybrane deski testowe. Zastosowanie mikroprocesorowych sterowników umożliwia realizację miękkich programów suszenia dedykowanych dla trudnych gatunków liściastych. Prawidłowa recyrkulacja gorącego powietrza gwarantuje, że każde miejsce wewnątrz komory charakteryzuje się identycznymi warunkami wymiany cieplnej.
Optymalne parametry temperatury i wilgotności w komorze
W początkowym etapie suszenia komorowego temperatura powietrza nie powinna przekraczać czterdziestu pięciu stopni Celsjusza przy wilgotności względnej sięgającej osiemdziesięciu pięciu procent. Taki układ parametrów zapobiega szybkiemu parowaniu wody z powierzchni, co mogłoby doprowadzić do stwardnienia zewnętrznej powłoki drewna. Wraz ze spadkiem wilgotności tarcicy poniżej poziomu nasycenia włókien stopniowo podnosi się temperaturę procesu.
Końcowe stadium suszenia jesionu prowadzi się w temperaturze z zakresu od sześćdziesięciu do sześćdziesięciu pięciu stopni Celsjusza przy wilgotności powietrza obniżonej do trzydziestu procent. Przekroczenie temperatury siedemdziesięciu stopni jest niewskazane, ponieważ może wywołać ciemnienie naturalnie jasnego drewna jesionowego oraz obniżenie jego elastyczności. Czas trwania poszczególnych etapów dobiera się na podstawie bieżących odczytów ze szpilek pomiarowych.
Utrzymanie odpowiedniego stanu psychrometrycznego powietrza wymaga sprawnego działania układu zraszania oraz klap odciągowo-nawiewnych. Nagły spadek wilgotności względnej w komorze generuje skokowy wzrost naprężeń rozciągających w warstwie przypowierzchniowej deski. Z tego względu wszelkie korekty parametrów powinny być wprowadzane łagodnie, z zachowaniem okresów stabilizacji temperatury po każdej zmianie wartości nastawczych.
- Początkowa faza nagrzewania: niska temperatura i wysoka wilgotność środowiska.
- Faza zasadniczego odparowywania: płynne podnoszenie temperatury z równoległym obniżaniem wilgotności.
- Końcowe wyrównywanie: krótkotrwałe nawilżanie w celu eliminacji skrajnych różnic wilgotnościowych.
Harmonogram suszenia komorowego dla tarcicy jesionowej
Opracowanie optymalnego harmonogramu wymaga uwzględnienia grubości surowca oraz jego wilgotności wyjściowej. Dla jesionowej tarcicy nieobrzynanej o grubości pięćdziesięciu milimetrów całkowity czas przebywania w komorze wynosi od dwudziestu pięciu do trzydziestu pięciu dni. Proces rozpoczyna się od dwunastogodzinnej fazy wstępnego ogrzewania, podczas której drewno osiąga wymaganą temperaturę bez utraty skondensowanej wody.
Faza zasadniczego suszenia trwa zwykle około trzech tygodni, w czasie których wilgotność jest obniżana z poziomu trzydziestu procent do dwunastu procent. W tym okresie stopień nasycenia powietrza obniża się krokowo o pięć procent po każdym spadku wilgotności drewna o dwa punkty procentowe. Wszystkie procedury muszą być ściśle dostosowane do reakcji drewna rejestrowanych przez automatyczne wagowskazniki.
Ostatnie dni harmonogramu przeznaczone są na fazę klimatyzacji i powolnego schładzania całego wsadu komory. Wyłączenie elementów grzejnych bez uprzedniego obniżenia temperatury do poziomu otoczenia wywołuje szok termiczny i grozi popękaniem wysuszonej tarcicy. Proces chłodzenia prowadzi się przy zmniejszonych obrotach wentylatorów z prędkością nieprzekraczającą dwóch stopni Celsjusza na jedną godzinę.
Zapobieganie pękaniu i paczeniu się drewna jesionowego
Pękanie i paczenie się tarcicy jesionowej wynikają bezpośrednio z anizotropii skurczu oraz nierównomiernego oddawania wody z poszczególnych stref przekroju poprzecznego. Podstawowym środkiem zapobiegawczym jest stosowanie łagodnych programów suszenia, w których prędkość usuwania wilgoci nie przekracza dopuszczalnych norm dobowych dla tego gatunku. Dla jesionu bezpieczny dobowy spadek wilgotności wynosi maksymalnie dwa do trzech procent.
Ważnym elementem zapobiegającym odkształceniom jest precyzyjne dopasowanie prędkości przepływu powietrza w komorze suszarniczej. Zbyt szybki nadmuch wysusza powierzchniowo deski, tworząc tak zwaną skorupę, która zamyka pory i uniemożliwia dyfuzję wody z wnętrza. Zaleca się stosowanie wentylatorów z płynną regulacją obrotów oraz cykliczną zmianą kierunku nadmuchu, co gwarantuje równomierne obciążenie cieplne całego sztapla.
Kolejnym skutecznym rozwiązaniem redukującym odkształcenia jest właściwe rozmieszczenie desek o różnej twardości i ukierunkowaniu słojów wewnątrz pakietu. Deski pochodzące z części rdzeniowej, podatne na pęknięcia promieniste, powinny znajdować się w niższych warstwach pod wyższym naciskiem statycznym. Zastosowanie dodatkowych spięć mechanicznych na końcach sztapla uniemożliwia podnoszenie się rogowatych krawędzi desek w fazie intensywnego skurczu.
Zjawisko naprężeń wewnętrznych i sposoby ich usuwania
Naprężenia wewnętrzne w drewnie jesionowym powstają w momencie, gdy warstwy zewnętrzne wysychają i kurczą się szybciej niż wciąż wilgotny rdzeń elementu. W konsekwencji w strefie przypowierzchniowej pojawiają się naprężenia rozciągające, natomiast we wnętrzu deski dominują naprężenia ściskające. Zjawisko to prowadzi do powstawania ukrytych pęknięć wewnętrznych, które ujawniają się dopiero podczas późniejszego rozcinania lub frezowania tarcicy.
Skuteczną metodą usunięcia niebezpiecznych naprężeń jest przeprowadzenie obróbki klimatyzacyjnej na zakończenie procesu suszenia komorowego. Polega ona na wstrzyknięciu do komory pary wodnej przy jednoczesnym podniesieniu temperatury, co powoduje nawilżenie i rozluźnienie usztywnionych włókien zewnętrznych. Prawidłowo przeprowadzony zabieg pozwala na pełne zrównoważenie sił wewnętrznych i stabilizację wymiarową gotowego surowca stolarskiego.
Weryfikację poziomu naprężeń po obróbce wykonuje się za pomocą tak zwanego testu widłowego na wyciętych próbkach kontrolnych. Zmiana geometrii zębów wyciętego elementu wskazuje na obecność nieusuniętych sił ściskających lub rozciągających we wnętrzu materiału. Jeśli zęby próbki zakleszczają się do środka, konieczne jest przedłużenie cyklu nawilżania w komorze w celu całkowitego odprężenia struktury włóknistej.
Suszenie próżniowe jako alternatywna metoda obróbki jesionu
Suszenie próżniowe stanowi nowoczesną technologię pozwalającą na znaczne przyspieszenie procesu przy zachowaniu wysokiej jakości drewna jesionowego. Obniżenie ciśnienia wewnątrz komory powoduje spadek temperatury wrzenia wody, co umożliwia jej intensywne odparowywanie w niższych temperaturach. Metoda ta ogranicza ryzyko powstawania naprężeń termicznych oraz skraca czas obróbki nawet o siedemdziesiąt procent w stosunku do tradycyjnej konwekcji.
W suszarkach próżniowych z płytami grzejnymi ciepło przekazywane jest bezpośrednio do tarcicy poprzez kontakt fizyczny, co zapewnia niezwykle równomierne nagrzewanie na całej grubości deski. Ta technika sprawdza się doskonale w przypadku grubych krawędziaków jesionowych, które w zwykłych komorach wymagają bardzo długiego i ryzykownego procesu. Główną barierą w powszechnym stosowaniu metody próżniowej pozostają wysokie koszty inwestycyjne.
Warto podkreślić, że suszenie w warunkach obniżonego ciśnienia chroni jasne drewno jesionowe przed niepożądanym utlenianiem i ciemnieniem. Rudawy lub brunatny odcień powstający przy tradycyjnym nagrzewaniu nie pojawia się w atmosferze pozbawionej dużej ilości tlenu. Z tego powodu metoda próżniowa jest szczególnie doceniana przez producentów ekskluzywnych mebli oraz instrumentów muzycznych poszukujących surowca o nieskazitelnej barwie.
Przyczyny i zapobieganie powstawaniu sinizny oraz przebarwień
Jasna, ciepła barwa drewna jesionowego stanowi o jego wysokiej wartości dekoracyjnej, jednak gatunek ten jest niezwykle podatny na powstawanie ciemnych przebarwień. Przyczyną powstawania plam mogą być reakcje enzymatyczne zachodzące w świeżym drewnie przy braku cyrkulacji powietrza lub rozwój grzybów powodujących siniznę. Powstają one najczęściej w okresie letnim, gdy wysoka temperatura otoczenia sprzyja rozwojowi mikroorganizmów.
Aby zachować naturalny, jasny odcień jesionu, należy przecinać kłody niezwłocznie po ścince oraz od razu układać tarcicę na przekładkach w przewiewnym miejscu. W suszeniu komorowym kluczowe jest szybkie przejście przez zakres temperatur od dwudziestu do czterdziestu stopni Celsjusza przy wysokiej wilgotności, co uniemożliwia rozwój grzybni. W razie potrzeby stosuje się również wstępną impregnację chemiczną środkami biobójczymi.
Czasami przebarwienia wynikają z niewłaściwego składowania pni w leśnictwie przed przetarciem na traku. Przebywanie kłód jesionowych w warunkach wysokiej wilgotności i ciepła wywołuje tak zwane zaparzenie drewna, manifestujące się ciemnymi pasami wzdłuż rdzenia. Zaparzone drewno jesionowe traci walory estetyczne oraz wykazuje obniżoną odporność mechaniczną, co wyklucza jego zastosowanie w konstrukcjach nośnych i wykończeniowych.
Wpływ procesu suszenia na właściwości mechaniczne jesionu
Prawidłowo przeprowadzony proces suszenia znacząco podnosi parametry wytrzymałościowe drewna jesionowego, w tym jego twardość, wytrzymałość na ściskanie oraz moduł sprężystości. Usuwanie wody związanej ze ścian komórkowych powoduje zagęszczenie struktury drewna, co przekłada się na lepszą odporność na obciążenia dynamiczne. Drewno wysuszone do poziomu ośmiu procent wykazuje o wiele wyższą stabilność wymiarową w zmiennych warunkach.
Przegrzanie materiału w zbyt wysokiej temperaturze skutkuje jednak trwałą degradacją struktury krystalicznej celulozy, co prowadzi do wzrostu kruchości drewna. Przesuszony jesion traci swoją naturalną elastyczność, z której słynie wśród gatunków liściastych, stając się podatnym na pękanie pod wpływem uderzeń. Z tego powodu niezwykle ważne jest rygorystyczne przestrzeganie maksymalnych dopuszczalnych temperatur na poszczególnych etapach.
Wraz ze spadkiem wilgotności wzrasta opór stawiany przez surowiec podczas obróbki skrawaniem, co stawia wyższe wymagania przed narzędziami stolarskimi. Dobrze wysuszony jesion tworzy czyste, gładkie wióry i nie wykazuje tendencji do wyrywania włókien przy struganiu w poprzek słojów. Poprawia się również przyczepność powłok lakierniczych oraz klejów stolarskich, co gwarantuje wyjątkową trwałość połączeń meblowych.
Błędy podczas suszenia drewna jesionowego i sposoby ich uniknięcia
Najczęstszym błędem popełnianym podczas obróbki jesionu jest zbyt gwałtowne wymuszanie spadku wilgotności we wczesnej fazie procesu. Działanie to prowadzi do powstania zewnętrznej skorupy uszczelniającej, co uniemożliwia odprowadzenie wilgoci z wnętrza deski i generuje głębokie pęknięcia rdzenne. Innym powszechnym zaniedbaniem jest stosowanie wilgotnych przekładek, które pozostawiają na powierzchni drewna trwałe, ciemne ślady trudne do usunięcia.
Częstym uchybieniem jest również niedostateczne dociążenie górnych warstw sztapla oraz nierówne rozmieszczenie legarów wsporczych. Skutkuje to trwałym powstawaniem odkształceń podłużnych i poprzecznych, które dyskwalifikują materiał z profesjonalnych zastosowań stolarskich. Uniknięcie tych problemów wymaga skrupulatnej kontroli geometrii sztapla, regularnego kalibrowania aparatury pomiarowej oraz ścisłego stosowania sprawdzonych procedur suszarniczych.
Ignorowanie konieczności wykonania fazy nawilżania końcowego pozostawia w tarcicy znaczne naprężenia rezydualne, które ujawniają się podczas rozcinania desek na węższe fryzy. Elementy pozyskane z niescalonego drewna wyginają się natychmiast po zejściu z piły tarczowej, uniemożliwiając precyzyjny montaż. Stosowanie prób łamliwości i sprawdzanie rozkładu wilgotności na przekroju zapobiega przekazaniu wybrakowanego surowca do dalszej produkcji.
- Stosowanie wyłącznie suchych i czystych przekładek o jednakowej grubości.
- Unikanie zbyt wysokich temperatur w początkowym etapie nagrzewania komory.
- Regularne sprawdzanie stanu technicznego czujników wilgotności oraz wentylatorów.
Magazynowanie i aklimatyzacja wysuszonego drewna jesionowego
Po zakończeniu procesu komorowego wysuszone drewno jesionowe nie powinno być natychmiast kierowane do obróbki skrawaniem. Materiał wymaga okresu aklimatyzacji w zamkniętym magazynie o kontrolowanej temperaturze i wilgotności powietrza przez okres co najmniej dwóch tygodni. Faza ta pozwala na wyrównanie naprężeń rezydualnych oraz dostosowanie wilgotności drewna do mikroklimatu panującego w miejscu docelowego przetwórstwa.
Magazyn przeznaczony do przechowywania wysuszonego jesionu musi być suchy, ogrzewany w okresie zimowym oraz pozbawiony bezpośrednich przeciągów. Tarcicę przechowuje się w szczelnie zamkniętych pakietach spiętych taśmami lub na paletach odizolowanych od posadzki. Nieprzestrzeganie zasad prawidłowego składowania prowadzi do ponownego wchłaniania wilgoci z otoczenia i niweluje efekty wcześniejszej, kosztownej obróbki cieplnej.
Wilgotność powietrza w magazynie powinna odpowiadać docelowym warunkom eksploatacji gotowych wyrobów stolarskich i wynosić od czterdziestu pięciu do pięćdziesięciu pięciu procent. Nagłe zmiany wilgotności względnej w hali składowej powodują pracę drewna, prowadząc do odkształceń krawędziowych gotowych formatatek. Właściwa gospodarka magazynowa gwarantuje zachowanie wypracowanej stabilności wymiarowej surowca aż do momentu jego ostatecznego wykorzystania.
Kontrola jakości wysuszonego surowca jesionowego
Ocenę jakości wysuszonego surowca jesionowego przeprowadza się po zakończeniu etapu aklimatyzacji na podstawie norm klasyfikacji tarcicy liściastej. Analizie poddaje się zarówno poziom wilgotności średniej, jak i obecność wad poprodukcyjnych, takich jak pęknięcia powierzchniowe, pęknięcia czołowe czy łódkowatość desek. Odbiór techniczny pozwala na zakwalifikowanie poszczególnych pakietów do odpowiednich klas meblarskich lub konstrukcyjnych.
Weryfikacji podlega równomierność rozkładu wilgotności wzdłuż całej długości i na szerokości poszczególnych elementów tarcicy jesionowej. Dopuszczalne odchylenie wilgotności od wartości docelowej nie powinno przekraczać jednego punktu procentowego dla surowca przeznaczonego na elementy klejone. Wykrycie większych rozbieżności świadczy o niewłaściwej cyrkulacji powietrza w komorze i wymaga skierowania danej partii do ponownego wyrównywania.
W ramach badania parametrów użytkowych bada się również stopień podatności drewna na wyginanie i podatność na frezowanie wykończeniowe. Prawidłowo wysuszony jesion charakteryzuje się czystą płaszczyzną po obróbce narzędziami skrawającymi bez wyrywań i uszkodzeń krawędzi. Uzyskanie pozytywnej oceny we wszystkich próbach daje gwarancję bezproblemowego prowadzenia dalszych prac meblarskich i stolarskich.
Zastosowanie wysuszonego jesionu w stolarstwie i meblarstwie
Wysuszone do odpowiedniej wilgotności drewno jesionowe stanowi cenny surowiec wykorzystywany do produkcji mebli wysokiej klasy, parkietów, schodów oraz stolarki drzwiowej. Z uwagi na swoją wyjątkową elastyczność i wytrzymałość poddany właściwemu suszeniu jesion jest również niezastąpiony w wytwarzaniu sprzętu sportowego, trzonków do narzędzi oraz elementów giętych.
Stabilność wymiarowa uzyskana w wyniku prawidłowego procesu suszenia gwarantuje, że gotowe wyroby nie ulegną rozsychaniu, pękaniu ani paczeniu podczas wieloletniej eksploatacji w pomieszczeniach klimatyzowanych. Prawidłowo wysuszony jesion doskonale poddaje się obróbce skrawaniem, szlifowaniu, barwieniu oraz lakierowaniu, zachowując swoje unikalne walory estetyczne i doskonałe parametry użytkowe.
Świadome zarządzanie procesem obróbki cieplno-wilgotnościowej pozwala w pełni wyeksponować naturalny urok oraz unikalny rysunek słojów jesionu wyniosłego. Odpowiedzialne podejście do każdego etapu - od pozyskania surowca po składowanie końcowe - przynosi efekty w postaci materiału o bezkonkurencyjnej trwałości. Dzięki temu jesion pozostaje jednym z najbardziej pożądanych gatunków drewna w nowoczesnym przemysłowym i rzemieślniczym stolarstwie.